İçinde

AşkAşk

Kedi ve Köpeklerde İdrarda Özgül Ağırlığı Yorumlama

İdrarın özgül ağırlığının suyun özgül ağırlığına (Her zaman 1000 kg/m3 kabul edilir.) oranı bize klinikte sıkça kullandığımız idrarda özgül ağırlık değerini verir. Bu ölçümde asıl amaç böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek ve olası bir böbrek hastalığına dair ipucu bulmaktır. Ayrıca idrarın yoğunlaşma kapasitesini etkileyen farklı hastalıkların da habercisi olarak yararlanılabilir.

En güvenli ölçüm yöntemi refraktometredir. Işığın kırılma açısına göre idrarın özgül ağırlık değerini verir. Refraktometrenin avantajı sadece doğruya en yakın sonucu vermesi değil aynı zamanda çok az miktarda idrar örneğinin sonuca ulaşmak için yeterli olmasıdır. Diğer bir yöntem ise idrar analiz stribleridir. Ancak stribler sadece iyon yoğunluğunu ölçtüğü, pH’dan etkilendiği, ve maksimum 1025-1030 sınırını gösterdiği için güvenilir değildir. Ayrıca strible ölçüm için daha fazla idrar örneği almak gerekir. Aşağıdaki fotoğrafta refraktometre ve strib görüyorsunuz.

Rekraktometre ve strib
https://www.google.com.tr/url?sa=i&source=images&cd=&ved=2ahUKEwjp5drjlbfkAhXtVRUIHajnC0cQjRx6BAgBEAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.dreamstime.com%2Furine-sample-refractometer-urinary-strips-quick-tests-image136799568&psig=AOvVaw1IbGlwq1kSc1nfeBZod8Zw&ust=1567686581660337

İdrarın özgül ağırlığı bir çok faktörden etkilenir ve gün içinde değişir. Bu faktörler başlıca;

  • Canlının hidrasyon durumu
  • Çeşitli hastalıklar
  • Kullanılan ilaçlar
  • Diyetteki nitrojen oranıdır.

İdrar özgül ağırlığı için kedi ve köpeklerde referans kabul edilen değer aralıkları: 

Kedi: 1035-1060 kg/m3

Köpek: 1015-1045 kg/m3

Yazının devamında belirli değer aralıkları ve bunların ne anlama gelebileceği kısaca açıklanacaktır.

Konsantre İdrar (Köpek için 1030’dan yüksek, kedi için 1035’ten yüksek)

Renal tübüllerde yüksek miktarda geri emilimin olduğu ve böbrek fonksiyonlarının çalıştığını gösterir. Ancak azotemi ile birlikte görülüyorsa pre-renal fonksiyonlarda bir sorun olabileceği akla gelmelidir. Bunu kesinleştirmenin en basit yolu canlıya su verildikten sonra tekrar ölçüm yapmaktır. Eğer canlıda hala azotemi varsa pre-renal hastalıklar araştırılır. Bazı kedilerde kronik böbrek hastalığında azotemi ile beraber 1040, 1045 değerleri görülebilir. 

Eğer değer 1050’den fazlaysa çok konsantre idrar diye tanımlanır. Bu durum aşağıda sıralanan durumlarda ortaya çıkabilir:

  • Hipovolemi
  • Kalp yetmezliği
  • Hemokonsantrasyon
  • Çoğunlukla kuru mama ile beslenen ve yeterince su içmeyen kediler

Dilüe İdrar (1008’den düşük)

Distal tübüllerde hipotonik filtratın oluşturulduğunu ve böbrek fonksiyonlarının çalıştığını gösterir. Kronik böbrek hastalığı gibi konsantre idrarla seyreden inatçı azotemilerde dilüe idrar görülmez. Ancak unutulmamalıdır ki nefron fonksiyonlarının 1/3’üne kadar kaybı olan hastalarda dilüe idrar görülebilir. Dilüe idrarın en temel nedeni polidipsidir. Bunun dışında canlının hidrasyon durumu takip edilerek yapılan ölçümlerde devamlı dilüe sonuç çıkıyorsa bazı hastalıkların habercisi olabilir. Bunlar genelde ADH salgılanmasının veya tübüllerin ADH’a duyarlılığının azaldığı durumlarda ortaya çıkar. Bu durumlardan bazıları aşağıda sırlanmıştır.

  • Santral diyabetes insipidus
  • Nefrojenik diyabetes insipidus
  • Pyometra
  • Hiperkalsemi
  • Hipokalemi

Kısmen Konsantre İdrar (Köpeklerde 1013-1029 arası, kedilerde 1013-1034 arası)

Bu değer genelde renal fonksiyonların yeterli olduğuna işaret eder. Ama kısmi renal fonksiyon kayıpları veya ADH duyarlılığında düşüklük olabilir. Eğer canlı bu değerlerden daha konsantre idrar üretemiyorsa takip edilmeli ve başka testler yapılmalıdır. Bunun için canlı dehidre iken ve ADH uygulanması sonrası ölçümler yapılabilir.

Uygunsuz Dilüe İdrar (Dehidre durumda köpeklerde 1030’dan düşük, kedide 1035’ten düşük)

Bu durumda da önceki gibi renal fonksiyon kayıpları veya ADH duyarlılığında düşüklük olabilir ve yine canlı dehidre iken ve ADH uygulanması sonrası ölçümler yapılabilir. Azotemi ile beraber seyrediyorsa böbrek hastalığına işaret etme ihtimali yüksektir. Diğer nedenler:

  • Diüretikler
  • Glukokortikoidler
  • Glikozüri
  • Elektrolit kayıpları
  • Karaciğer yetmezliği
  • Pyelonefrit

Daha düşük bir ihtimal olarak pre-renal azotemi ve hiperkalsemi durumlarında da görülebilir.

Uygunsuz Konsantre İdrar (Fazla hidre durumda 1007’den daha yüksek)

Ender rastlanan bir durumdur ve böbrek hastalığının habercisi olabilir. Genellikle akut veya kronik böbrek yetmezliği geçiren ileri vakalarda parenteral sıvı tedavisi uygulanması sırasında gözlemlenir.

İzostenüri (1008-1012 değerleri arası)

Azotemi veya dehidrasyon ile beraber seyrediyorsa böbrek hastalığından şüphe edilebilir.

http://veterinarynews.dvm360.com/when-urine-specific-gravity-values-go-awry-veterinary-practice

Böbrek hastalıklarının geç fark edilmesinin başlıca nedeni klinik belirtilerin geç görülmesidir. Nefron fonksiyonlarının;

2/3 oranında kaybına kadar konsantre etme yeteneği normal görülebilir.

3/4 oranında kaybına kadar azotemi görülmeyebilir.

Bu durum böbrek hastalıklarının tanısını yaparken sadece idrarda özgül ağırlık değerine bağlı kalmamak gerektiğini gösterir. Eğer şüpheli bir durum varsa biyopsi, ultrasonografi gibi yöntemlere de başvurulmalıdır.

Kaynakça:

http://www.iris-kidney.com/education/urine_specific_gravity.html

http://veterinarynews.dvm360.com/when-urine-specific-gravity-values-go-awry-veterinary-practice

Rapor

Ne düşünüyorsun?

AsTeğmen

Eda Keskin tarafından yazılmıştır.

Tavşan Bakım Ve Beslenmesi

Kedilerde Kanser