İçinde

EfsaneEfsane

Sığırlarda Tüberküloz

SIĞIRLARDA TÜBERKÜLOZ

Mycobacterium türü organizmaların neden olduğu kronik, zoonotik karakterli, bulaşıcı ve ölümcül bir hastalıktır.  Hastalığın karakteristik bulgusu tüberküllerdir.

 Dünya üzerine bazı ülkelerde eradike edilmişse de ülkemiz için hala önemini korumaktadır.

Etiyoloji

Hastalık etkeni, Mycobakterium bovis’tir. Daha az M. avium ve M.tuberculosis de hastalıkta rol oynar.  Etken aerobik, sporsuz, hareketsiz ve kapsülsüz çomak şekilli bir bakteridir. Sporsuz olmasına rağmen ısıya, kuraklığa, aside ve dezenfektanlara karşı orta derece de dirençlidir. Direk güneş ışığında kolayca yıkımlanırken, nemli ve korunaklı ortamlarda haftalarca canlılığını koruyabilir.

Epidemiyoloji

  Tüberküloz, tüm dünyada insanlarda, evcil ve yabanil hayvanlarda görülebilen bakteriyel bir enfeksiyondur. Bir çok ülkede bu hastalığa karşı savaş verilmekle birlikte tüm dünyadan eradikasyonu tamamen sağlananamıştır. Yalnız bazı ülkeler eradike etmeyi başarmıştır. Hastalığı eradike eden ülkeler; Avusturalya, Danimarka, İsveç, Norveç, Finlandiya’dır.

 Dünya üzerinde en çok Hindistan’ da görülür. (Dünyadaki tüm vakaların %21) Daha sonra Çin (%14) ,Güney Afrika ,Endonezya , Pakistan en çok görüldüğü yerlerdir.

Bulaşma

Etken vücuda ahırda solunum yolu ile, merada ise sindirim yolu ile alınır.Bulaşmada hasta hayvanların ekskret ve sekretleri, ekspirasyon havası, balgamla karışık salya, idrar, vagina ve uterus akıntısı, drene olan lenf yumrularının akıntısı kontamine olan yem ve içme suyu kaynaklarının alınması rol oynar. Enfekte semen ve suni tohumlama malzemleri ile enfekte süt sağım malzemlerinin kullanılması da bir diğer bulaşma yollarıdır.

Semptomlar

Yerleştiği yere göre semptomlar;

  1.Generalize tüberküloz ; bulguları non spesifiktir.     -Kronik kilo kaybı       -Dalgalı ateş,     -Düzensiz iştah     -Lenfodenopati 

   2.Uterusa yerleşirse ;      -Gebe kalmama      -Abort        -Kronik sarı purulent akıntı

   3.Akciğere Yerleşirse;       -Yaş ve hafif öksürük         -Solunum frekansında artış ve dispne       -Oskültasyonda sert veziküler sesler, sürtünme sesi       -Granulomun yerleştiği yerde afoni       -Afoni belirlenen yerde perküsyonda mat ses

 

 

    4.Sindirim kanalı yerleşirse;      – Retrofarengeal lenf düğümlerinde büyüme sonucu dispne      – Hırıltılı solunum, disfaji      – Medistinal lenf yumrularının büyümesi sonucu kronik timpani      – Nadiren intestinal ülser sonucu kronik ishal

 5.Memelere yerleştiğinde;    – Meme dokusunda kalınlaşma, bezlerde hipertrofi,    – Meme lenf yumrusunda büyüme

Bazı sığırlarda gözde uveitis görülebilir

Keçilerde ; bunlara ek olarak bronkopnömoni dikkat çeker.

Tanı

Tüberkülin testi , gamma interferon, ELISA, PCR  gibi testler tanıda kullanılabilir.Rutinde PPD Tüberkülin testi kullanılır.

  • Gamma interferon testi:  Test için heparinli tüplere kan alınır, oda Sıcaklığında 24 saate  laboratuvara gönderilmesi gerekir. 
  • Tüberkülin testi:  Boyuna, kuyruk kaidesine veya vulvanın mukokutanöz bölgesine tüberkülin purifiye protein derivesi 0.1ml olarak deri içi enjekte edilir. Testin değerlendirilmesi ;

  – Deride 3mm’ye kadar olan kalınlaşma       NEGATİF  – Deride 3-4mm’ye kadar olan kalınlaşma    ŞÜPHELİ    – Deride 4mm’den fazla ise kalınlaşma         POZİTİF  olarak değerlendirilir.

Koruma ve Kontrol

Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Sığır Bovine Tüberkülozu Yönetmeliği 6. Maddesine göre; ‘Sığır Tüberkülozunun tedavisi veya duyarlılığın giderilmesine yönelik muamele ve Sığır Tüberkülozuna karşı aşı uygulaması yasaktır.’Sürüye kontrolsüz hayvanların girişi engellenmelidir.Buzağılara hastalıktan etkilenmemiş sütlerin verilmesi gerekir.Ahırların düzenli olarak havalandırılması ve temizliği yapılmalıdır.Şüpheli hayvanlara test uygulanması, pozitif sonuç vermeleri durumunda sürüden uzaklaştırılmaları ve tüm sürüye test uygulanması gerekmektedir.Tüberküloz bulunan hayvanların etleri şartlı tüketime sunulur.

Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın Etleri Teftiş Talimatına göre;‘TÜBERKÜLOZLU ETLER HAKKINDA KARAR Madde10- Yapılan sistematik et muayenesinde; tüberkülozun lokal veya generalize olduğunun tespitine göre kısmen veya tamamen imhasına karar verilir.  a) Kısmen İmhayı Gerektiren Durumlar: -Tüberküloz lezyonları lokal ise; (Tüberkülozik bozukluklar büyük kan dolaşımı ile yayılmadığı müddetçe lokal kabul olunur. Yani lokal tüberküloz da yayılma lenf yollarıyla veya V.Porta veya küçük kan dolaşımı ile yayıldığı zaman lokal sayılır. Primer kompleks ve kronik tüberküloz da lokal tüberkülozdur.)Akciğer, bağırsak vb. organ ve lenf yumrularında tüberküloz lezyonları tespit edildiğinde ve hayvan besili ve kondüsyonlu ise tüberkülozlu organ ve kısımlar imha edilerek geri kalanı şarta tabi tutularak gıda değeri düşük etler grubundan kavurma yapıldıktan sonra tüketimine izin verilir. b) Tamamen İmhayı Gerektiren Durumlar: Tüberküloz lezyonları generalize ise; (Tüberkülozik bozukluklar büyük kan dolaşımı ile muhtelif organlarda yani dalak, böbrek, testis, yumurtalıklar, meme, kemikler, et lenf yumruları, beyin zarı, göz vb. organlarda tespit edildiği zaman generalize sayılır). -Tüberkülozik bozuklukların genişliği ne olursa olsun kaşeksi ile birlikteyse, -Kaslar içinde veya inramüsküler lenf yumrularında tüberküller bulunuyorsa, -Bütün iç organlarda ve bilhassa dalakta milier tüberküllerin varlığı ile tüberküloz lezyonları yayılmış bulunuyorsa, -Aynı zamanda göğüs boşluğu ve karın boşluğu üzerinde tüberküller bulunuyorsa, etler tamamen imha edilir.

Sütleri imha edilir.Karantina uygulanır.Hasta hayvanları tespit edildiği çiftlikteki yem ve altlıklar yakılır.

Rapor

Ne düşünüyorsun?

Teğmen

Şeyma Kabaş tarafından yazılmıştır.

Kedilerde Sağlıklı Bir Aşılama Pogramı Nasıl Olmalıdır?

Köpeklerde Gebelik Sırasındaki Davranışlar